همین یادداشت را در وب‌سایت «هزار کتاب» ببینید.

 

لیدی الیزابت. آلیسون وِیِر. طاهره صدیقیان. تهران: کتاب‌سرای تندیس. چاپ اول: 1388. 2000 نسخه. 584 صفحه. ده هزار تومان.

 

ملکه الیزابت اول برای کشور انگلستان بیان‌گر نقطه‌ی قوت، هم‌گرایی و قدرت است. او کسی است که توانست مرزهای کشوری را به حد ِ یک امپراتوری گسترش بدهد، و سیاست‌های زیرکانه‌اش در طول نزدیک به پنجاه سال سلطنت باعث شد، تا سنت و هویت در کشور رشد بکند. تا قرن‌ها بعد، معماران خانه‌های اشرافی انگلستان را به افتخار ملکه شکل می‌دادند: به صورت حرف E انگلیسی که حرف اول نام بانو بود.

کتاب‌ها، فیلم‌ها و سریال‌های گوناگونی در طول تاریخ به کنکاش زندگی و برهه‌های حساب زندگانی این زن و این کشور در زمان او پرداخته‌اند. هیچ‌وقت کسی از شنیدن نام ملکه خسته نمی‌شود: او کسی است که امپراتوری را تقویت کرد، و در همان حال، در دربار او فرهنگ رشد می‌کرد و نماد این فرهنگ هم شکسپیر بود، مهم‌ترین چهره‌یی که تاریخ ادبیات – تقریبا کل جهان – به خود دیده است.

آلیسون وِیِر، در رمان قطور خویش، به کنکاش سال‌هایی می‌پردازد که ملکه‌یی در کار نبود، بل‌که «لیدی الیزابت»، کودکی چهار ساله بود که مادرش را اعدام کردند، سال‌ها به عنوان «حرام‌زاده» زیست، تا در پایان عمر پدرش – شاهی خونخوار که به خاطر هوس‌رانی‌هایش، مذهب کل انگلستان را تغییر داد، و کلیسای انگلستان را خلق کرد تا بتواند بیشتر و بیشتر ازدواج بکند و زن‌های قبلی‌ خویش را یا می‌کشت یا زندانی می‌کرد – به عنوان یکی از جانشین‌های احتمالی به جامعه‌ی درباری برگشت. هرچند باید سال‌ها سلطنت برادر ناتنی و بعد سلطنت خواهر ناتنی‌اش را تحمل بکند، و هر لحظه در انتظار این باشد که در قلعه‌ی لندن زندانی شده یا گردنش را بزنند.

«لیدی الیزابت» رمانی تاریخی، و در عین حال عامه‌پسند است، که در آن با جزئیات زندگی و سال‌های کودکی، نوجوانی و جوانی زنی قدرتمند آشنا می‌شود، زنی که در میان صفحات رمان شکل می‌گیرد، با دربار و مردان دربار آشنا می‌شود، و در عین حال خودش را در دستان عشق می‌بیند، از عشق می‌گریزد تا به عهد کودکی خویش وفادار بماند: هیچ وقت ازدواج نکنم. او را می‌بینیم که ترسان و وحشت‌زده برای زندگی التماس می‌کند و از دستان مرگ هم می‌گریزد. و در نهایت او را می‌بینیم، که ملکه‌ی انگلستان شده، و کتاب در همین نقطه به پایان می‌رسد و خواننده سال‌ها زندگی پر و فراز نشیب را پشت سر گذاشته و تجربه‌هایی خیره‌کننده را در میان توصیف‌های طولانی و دیالوگ‌های مفصل اثر تجربه کرده است.